پژوهشكده تحقيقات اسلامى

66

سرداران صدر اسلام (فارسى)

مانند كسانى كه به خدا ايمان آورده و نيكوكار شدند قرار مىدهيم تا در مرگ و زندگى يكسان باشند ؟ ( هرگز چنين نيست ) » « 1 » كه دربارهء روز بدر نازل شده دربارهء اين شش تن است : على ، حمزه و عبيده از يك سو و عتبه ، شيبه و وليد ازسوى ديگر . شعبه و قتاده و ابن عباس در تفسير اين آيهء شريفهء : « و هم اوست كه بندگان را خندان و گريان سازد » « 2 » گفته‌اند كه امير مؤمنان عليه السّلام و حمزه و عبيده در روز بدر مسلمانان را خندان و كفار مكه را گريان ساختند و آنان را كشته و به دوزخ فرستادند . و از امام باقر عليه السّلام روايت شده است كه آيهء : « و مژده ده كسانى را كه ايمان آوردند و نيكوكارى پيشه كردند كه جايگاه آنان باغهايى است كه نهرها در آن جارى است . و چون از ميوه‌هاى آن بهره مند شوند گويند اين مانند همان ميوه هايى است كه پيش از اين ( در دنيا ) ما را از آن بهره بود . و از نعمتهايى همانند هم برخوردار شوند » . « 3 » در شأن حمزه و على عليه‌السّلام و عبيده نازل شد . « 4 » شهيدان زنده‌اند شيخ طوسى رحمه اللّه و ديگران در تفسير آيهء شريفهء : « كسانى را كه در راه خدا كشته شدند مرده مپندار . . . » « 5 » گفته‌اند : بيشتر اهل تفسير برآنند كه اين آيه درباره شهداى احد نازل شده است . « 6 »

--> ( 1 ) . امْ حَسِبَ الَّذينَ اجْتَرَحُواْ السَّيِئاتِ انْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا اْلصَّالِحاتِ سَواءًمَحْياهُمْ وَ مَماتُهُمْ ساءَ ما يَحْكُمُونَ ( جاثيه ، آيهء 20 ) . ( 2 ) . وَ انَّهُ هُوَ اضْحَكَ وَ ابْكى ( نجم ، آيهء 43 ) . ( 3 ) . وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُواْلصَّالِحاتِ انَّ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِنْ تَحْتِهَا اْلأَنْهار كُلَّمارُزِقُوْا مِنْها مِنْ ثَمَرةٍ رِزْقاً قالُوْا هذَا الَّذِى رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ وَاتُوْا بِهِ مُتَشابِهاً ( بقره ، آيهء 25 ) . ( 4 ) . مناقب ابن‌شهر آشوب ، ج 3 ، ص 118 ؛ بحارالأنوار ، ج 19 ، ص 289 . ( 5 ) . وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُواْ فِىْ سَبِيلِ اللَّهِ امْواتاً ( آل عمران ، آيهء 169 ) . ( 6 ) . تفسير تبيان ، ج 3 ، ص 47 ؛ تفسير نسفى ، ج 1 ، ص 623 ، چاپ بيروت .